نمونه قواله ها (قباله ها) در روستا :

قباله. (قَباله يا قِباله) در لغت، مكتوبي را گويند كه در آن مي‌نويسند چيزي را كه انسان ملتزم مي‌گردد از كار و عمل و يا دين و جز آن و نيز چون كسي قبول كند چيزي را به‌طور مقاطعه و نوشته‌اي بر طبق آن نويسد، آن نوشته عبارت است از قباله، ضمانت‌نامه و معاهده .

  

قباله‌ها، اسنادي هستند كه متضمن هر نوع قرارداد، تعهد، و التزام بين دو طرف بوده و به تناسب داراي اَشكال و مضامين متفاوت هستند. قباله از نظر حقوقي، سند معامله، عقد، و سند مالكيت است . البته در اينجا قباله‌ها به‌عنوان يك دسته بزرگ از اسناد حقوقي محور بحث نيست، بلكه عمدتآ به آن از نظر بخشي از مجموعه اسناد خطي كتابخانه نگريسته مي‌شود. از نظر شكل ظاهري قباله‌ها اشكال متفاوتي دارند، چنانكه به‌شكل يك برگ و يا چند برگي و گاه به‌صورت دفتر و يا طومار نيز ديده شده‌اند.

انواع قباله از نظر مضمون و محتوا، شامل اسناد خريد و فروش (قطعي)، مصالحه‌نامه، اجاره‌نامه، تعهدنامه يا التزام‌نامه، عقدنامه و طلاق‌نامه، شهادت‌نامه و استشهادنامه، استعلام‌نامه و قسمت‌نامه است. نوعي از قباله‌ها، قباله ازدواج است. از ديگر انواع قباله‌ها، اسناد معاملاتي است كه به‌صورت قباله خريد و فروش قطعي، مصالحه نامه، و يا اجاره‌نامه تنظيم مي‌شده و حاوي شرايط مورد معامله، حدود جغرافيايي ملك، مختصات موضوع مورد معامله، مبلغ تعيين شده، زمان مورد بحث، تعهدات هر يك از طرفين، و نيز شرايط فسخ معامله بوده و موارد مذكور بايد به‌طور دقيق و با الفاظ عربي و عبارات فقهي بيان مي‌شد.

نوعي ديگر از قباله، قسمت‌نامه است كه متضمن تقسيم مايملك فرد ميان افراد خانواده خود بود.

اهميت قباله. قباله‌ها همواره در ميان خانواده‌ها چون مايملكي گرانبها حفظ مي‌شده است، به‌همين دليل از لحاظ كميت در مجموعه اسناد بيشترين مقدار را به خود اختصاص داده‌اند. امروزه، مطالعه قباله‌ها مي‌تواند به شناخت بيشتر فرهنگ بومي منجر شود و اطلاعات گوناگوني در زمينه ويژگي‌هاي اجتماعي، تاريخي، جغرافيايي، اقتصادي، و زندگي مردم در يك دوره تاريخي خاص در اختيار قرار دهد.

تزيينات و نگارش قباله‌ها. قباله‌ها اغلب به عربي نگارش شده و معمولا با يك مطلع خاص آغاز مي‌شوند. چنانكه قباله‌هاي خريد و فروش بيشتر با عنوان "هوالمالك بالاستحقاق" و عقدنامه‌ها با مطلع "هوالمؤلف بين‌القلوب" شروع مي‌شوند.

متن قباله اغلب با خط شكسته نستعليق، اما نه در يك امتداد، افقي به‌شكلي كه اغلب در انتهاي سمت چپ (براي زيبايي) به سمت بالا كشيده مي‌شده، نگاشته مي‌شد.

شناخت اين ويژگي‌هاي نوشتاري كه براي خواندن و درك محتواي اين اسناد ضروري است، فن و هنر خاصي را مي‌طلبد.

اعتبار قانوني. ذكر اختيار و بالغ و عاقل بودن طرفين مورد معامله در انجام تعهد و معامله و عقد در متن قباله‌ها لازم و ضروري بود و در غير اين صورت، اين عقد و تعهد و معامله از درجه اعتبار و صحت ساقط مي‌شد. جهت اعتباربخشي به‌اين اسناد، معمولا از ممهور كردن آن به مهر و تصديق شهود استفاده مي‌شد.